De drie Maltezer eilanden, gelegen in het hart van de Middellandse Zee, vormen een unieke bestemming voor duikers. Vanuit de natuurlijke havens en baaien, beschutte kreken, kliffen en rotsen is het uitnodigend om de gevarieerde Maltezer onderwaterwereld te ontdekken. Fraaie rotspartijen, canyons en steile wanden met een bodemdiepte van 50 tot 70 meter nabij het Azure Window of Blue Hole, swim-throughs en een fors aantal wrakken maken het duiken op Malta best aantrekkelijk. Het mariene leven van de Middellandse zee daarintegen is jammer genoeg zoals op zoveel plaatsen rond de Middellandse Zee door overbevissing behoorlijk geminimaliseerd.

Duiklocaties liggen op steenworp afstand van elkaar en dankzij een zicht van vaak wel 30 meter onder water, kan men een verbazingwekkende wereld van grotten, spleten, kloven, holen en wrakken zien. Veel lokaties zijn geschikt voor de gemiddelde duiker zij het dat met name de diepte zo nu en dan de brevetdoelstellingen kan overschrijden. De meeste wrakken liggen op een zandbodem met een diepte van ongeveer 35-40 meter. Stuurhut en scheepsdekken zo rond de 20-25 meter.

Dankzij de ideale klimatologische omstandigheden is het water van juni tot oktober gemiddeld 23 graden. Tijdens deze voorjaarsvakantie in mei moesten we echter genoegen nemen met slechts 16 graden en op een diepte van 30 meter slechts 14 graden. Onze nederlandse dubbel-zeven suits zorgden zonder meer voor een aangename gevoelstemperatuur. De duikgidsen duiken in deze tijd allemaal met droogpak. In overleg met de duikbasisleider bepaalden we mede op welke lokaties gedoken ging worden. Er wordt veelal gedoken op kantlokaties en een duikteam bestaat uit een duikgids en 4 tot 6 duikers waarmee een Landrover of Isuzu Pick-Up volgeladen is. Onderstaand een kort verslag van de lokaties waar we in totaal 8 duiken hebben gemaakt gevolgd door een korte opsomming van andere interessante mogelijkheden:

Wrak Tanker Um El Faroud

Lokatie: Wied iz Zurrieq nabij de toeristische Blue Grotto

Maximale diepte: 36 meter, scheepsdek op 25 meter. Kantduik

De Um El Faroud is een 110 meter lange tanker die verongelukt is in de haven van Valetta, de hoofdstad van Malta. Een enorme explosie brak het dek doormidden maar de tanker bleef wel drijven. Negen havenwerkers kwamen om het leven. In 1998, drie jaar na de explosie, is de tanker schoongemaakt, versleept en afgezonken op de huidige lokatie. Een van de samenwerkings-projecten van de Maltese regering en de gezamelijke duikondernemers. De Maltese regering bevorderd het aanleggen van kunstmatige riffen en deze wrakken zijn voor de duikondernemers aantrekkelijke objecten.

De Um El Faroud staat rechtop in een zeebodem van wit zand en kan met een minimum diepte van 25 meter uitstekend bedoken worden. Op weg naar de Faroud ontmoeten we een grote Sepia.

Halverwege het schip een enorm open ruim met voldoende daglicht en een swim-through vanuit dit ruim via een trap naar het dek. Deze swim-through loopt naar mijn schatting van een meter of 27 diep naar het dek van 20 meter. In de toiletpot van de stuurhut huist een Murene. Rondom het schip vind je veel scholen kleine vis en zo nu en dan zijn daar jagende barracuda's te vinden. Een kleine 10 minuten rondom en in de boot dreigt onze nultijd te overschrijden en uiteindelijk met een plafond van 3 meter op de computer zwemmen we de toch opgelopen decotijd van 6 minuten langzaam uit naar de rotshelling waar de toeristenbootjes naar de Blue Grotto vertrekken.

Wrak Destroyer HMS Maori

Lokatie: St Elmo's Bay nabij Valetta

Maximale diepte: 15 meter. Kantduik

De HMS Maori was een 1870 tons Destroyer van 155 meter lang en 11 meter breed ten tijde van de tweede wereldoorlog. Op 12 februari 1942 tot zinken gebracht door vijandelijke bombardementen in de Grand Harbour van Valetta. De Maori vormde een gevaarlijk obstakel in de haventoegang en verschillende acties om dit object te verwijderen of te verplaatsen veroorzaakten het uiteenvallen van de Destroyer. Het restant, voornamelijk het voorste deel, ligt nu op een aantrekkelijke diepte op slechts 50 meter uit de kust. De feitelijke scheepsvorm is niet meer herkenbaar maar dit kunstmatige rif is behoorlijk begroeid en tal van leven heeft hier zijn woonplaats.

Wrak sleepboot De Rozi

Lokatie: Cirekawwa, nabij de Gozo Ferry Port

Maximale diepte: 35 meter. Kantduik.

De Rozi is een 30 meter lange zeesleper die in 1992 is afgezonken voor de toeristische onderzeeboot die rond 1992 in deze regio actief was. Ook dit schip staat keurig rechtop op een mooie witte zandbodem. De sleper wordt nu veel bezocht door de Maltezer duikbases. De stuurhut hangt momenteel vol met kettingen Octopus eieren. Op onze terugtocht die wederom diende om een korte deco-tijd te overbruggen ontmoetten we op de zandbodem een tweetal vliegende ponen. Verder in de rotsformatie een enkele octopus en een murene.

Er kan op deze lokatie gevarieerd gedoken worden. Voor de ervaren duikers is er de Rozi en voor de minder ervaren duikers en beginners is er een scala aan onderwater rotslandschap, canyons en grotachtige swim-throughs beschikbaar. Ook bijzonder op deze lokatie is een manshoge donkere nis in de rotsen op een bodem van 18 meter met daarin een groot staand Maria-beeld, Madonna zegt men op Malta, met enkele vaasjes kunstbloemen aan haar voeten. Op deze lokatie hebben we dan ook de middag- en een nachtduik gemaakt.

Wrak Malta-Gozo Ferry de Imperial Eagle

Lokatie: Qawra point

Maximale diepte: 41 meter. Bootduik.

Ongeveer 500 meter uit Qawra point ligt de oude Malta-Gozo Ferry de Imperial Eagle op een vlakke zandbodem op 41 meter. De Eagle begon als personen ferry en is later aangepast om ook auto's van en naar het eiland Gozo over te zetten. Ook deze boot is met opzet in juli 1999 afgezonken voor duikers en staat dus ook fraai rechtop op de zandbodem.

Foto: De Eagle nog in bedrijf

We gaan naar de Eagle met 5 personen, de basisleider, twee instructeurs die de duikstek nog beter moeten leren kennen, ondergetekende en Martijn Bloem. Voor deze gelegenheid wordt de 8 persoons rubber-speedboot van de trailer getakeld en in de haven te water gelaten. We racen in minder dan 10 minuten op hoge snelheid naar de duikstek. Op de plaats van de duikstek bevindt zich onder water op een diepte van 5 meter een markering van enkele boeien, het is dus even zoeken voordat deze markering gevonden wordt. De boot wordt door een van de gidsen hieraan vastgemaakt en aansluitend gaat de rest van het team achterover overboord om bij de boei te verzamelen en de duik aan te vangen. We dalen snel af naar 25 meter en hier worden we letterlijk met open armen verwelkomd door een enorm Christus standbeeld op een zware betonnen sokkel. Dit beeld is meer dan tweemaal manshoog en we bewonderen een naaktslak op de arm van het beeld.

Aansluitend gaan we snel richting Eagle omdat we ook daar vlug door onze nultijd heen zullen raken. Zwemmend richting Eagle over een rotsformatie en afdalend naar een meter of dertig doemt ineens rechtuit de scherpe voorsteven voor mij op en ik ben onder de indruk van de hoogte. Verder afdalend en zwemmend langs de boeg van de Eagle staat een groot luik open en in de spanten van het luik huist een Murene. Het schip is doorzwembaar op meerdere dekken en de oude houten dekken zijn nog goed intact. De begroeiing van het wrak is nog beperkt. Binnen een kleine 10 minuten zijn we door onze nultijd heen en geeft de computer een plafond op 3 meter. We zwemmen langzaam opstijgend weg van het bovendek van de Eagle richting de boeilijn. Tijdens de opstijging aan de boeilijn worden we geconfronteerd met een deco-stop van 6 minuten en die hangen we uit op 5 meter aan de onderwaterboei. De computer van Martijn is erg conservatief en geeft een decostop van 8 minuten en ook nog een safety-stop van 3 minuten.

Azure Window of Blue Hole

Lokatie: Eiland Gozo nabij Dwejra point

Maximale diepte: 50 meter drop-offs, onze duikdiepte 27 meter. Kantduik.

Het Azure Window is een van Gozo's meest bekende rotskenmerken (landmarks) die in zee uitlopen. Het wordt gevorm door een enorme poort in de rotsen met uitzicht op zee. De poort, het Azure window of Arcade, ligt grotendeels boven water en vlak voor de poort bevindt zich een drempel eveneens boven water die de zee scheidt van een soort van rotsvijver, een binnenmeertje durf ik het niet te noemen, waar de duikers toegang hebben tot de zee.

Deze toegang heeft de naam Blue Hole meegekregen. Deze vijver is een meter of twintig lang en breed en heeft een diepte van 27 meter. Op de bodem is een zeer ruime toegang naar de zee die een spectaculair lichtbeeld geeft in de vorm van vele kleuren blauw (foto onder)

Door deze uitgang onder water gaan we naar zee en maken we een tocht langs de steile rotsen (drop-offs) op een diepte van ongeveer 27 meter waarbij we bodemzicht hebben onder ons op naar schatting 45 tot 60 meter. Tijdens de briefing vernamen we dat er aan de rotswand vele scholen kleine vis aanwezig zijn waarop gejaagd wordt door barracuda's en tonijn en dat op de bodem tandbaarzen te zien zullen zijn. We duiken langs de rotsen totdat een van de duikers aangeeft op 100 bar te zijn. De gids geeft aan dat we keren en we gaan ondieper terug waarbij we halverwege opstijgen van 14 naar 6 meter in een spleet in de rotsen die op 10 meter overgaat in een ruime "schoorsteen" die boven op de rotsformatie op een plateau uitkomt. Tussen en op de rotsen liggen stil verborgen hier en daar enkele schorpioenvissen. Over het plateau keren we terug naar de oude route op zo'n 12 meter totdat we de ingang van de blue hole bereiken om terug te keren naar de vijver waarin we begonnen zijn. In de ingang van de blue hole bevindt zich een grote zijgrot, Carol Cave. De grot is erg groot en nergens in de grot verlies je het zichtcontact of (licht)zicht met de uitgang. Bij onze terugkeer lijkt de Blue Hole en de grot wel op een druk verkeersplein. Wij begonnen daarom erg vroeg maar nu dalen een aantal teams tegelijk af en terugkerende teams bezoeken de grot. Veel dierenleven is er op dat moment niet te zien.

De Inland Sea

Lokatie: Eiland Gozo nabij Dwejra point

Maximale diepte: 50 meter drop-offs, onze duikdiepte 24 meter. Kantduik.

De Inland Sea is een binnenmeertje in dezelfde rotsformatie als en dichtbij de Blue Hole. De Inland Sea is middels een natuurlijke tunnel van ongeveer 75 meter lang verbonden met de zee. Deze tunnel bevindt zich zowel onder als boven water en vanaf de scheepshelling aan het binnenmeertje wordt zowel gedoken (linkerkant) als toeristisch gevaren (rechterkant) met de karakteristieke Malteser visserssloepjes. De ingang van de tunnel is aan de linkerkant te ondiep voor de bootjes en is voorbehouden aan de duikers.

Eenmaal over deze drempel dalen we af naar 12 meter en duiken we de donkere 75 meter lange tunnel in naar een diepte van zo'n 20 meter. In eerste instantie ben je gewend aan het licht in het ondiepe water en kijk je slechts in een zeer donker gat. Martijn en ondergetekende schakelen automatisch de duiklampen aan maar eigenlijk moet je dat niet doen. Je went snel aan de minimale lichtintensiteit in de ingang en de indrukwekkende lichtinval van de andere kant doemt al snel op. Na de indrukwekkende tunnel lijkt de duik op de vorige. We duiken op 24 meter langs steile wanden waarbij we bodemzicht hebben op 40-50 meter.

Andere wellicht interessante duikstekken: